יומיומי

בתערוכה ״יומיומי״ מציגות האמניות רוני גביזון וחני קליינהאוז, שני גופי עבודה קרמיים המתמקדים בכלי השימושי-יומיומי, בחזרתיות כאסטרטגיית פעולה וכאופן התבוננות. גביזון משלבת רישום חופשי והומוריסטי על גבי כלים, בעוד קליינהאוז עוסקת בדיוק, קצב וצמצום צורני. לצד ההבדלים ביניהן, שתי האמניות מתייחסות לכלי הקרמי כאובייקט יומיומי הנושא בתוכו אופי, נוכחות וקשר אל המשתמש. פעולה יצרנית דרך צורה, קצב והרגל הנרשמים בחומר.

עבודותיה של רוני גביזון בנויות סביב שני אופני פעולה מקבילים, הפוכים זה מזה, הן במבנה הכלים והן ברישום המופיע עליהם. בסדרה אחת נמצאים כלים גליליים, נקיים ואחידים, שנעשו ביציקה לתבנית: קערות, כוסות וצלחות בעלות מבנה מדויק ומוקפד; עליהן רישומים חופשיים של דמויות אנושיות. הסדרה הנוספת נעשתה בבניית יד כאשר כל כלי נושא מבנה וצורה ייחודיים, ועליהם רישומי חיות בעלות נוכחות אישית מובחנת.

שתי סדרות אלה יוצרות ניגודים: בין דו־ממד לתלת־ממד, בין צורה מדויקת לקו אינטואיטיבי, בין אנונימי לאישי. גביזון מתארת את פעולת הרישום כ“משחק חופשי, לא מתוכנן מראש”, כפעולה הנוצרת במפגש בין היד, העיפרון הקרמי והמשטח הקשיח והמוגדר של הכלי. ברישומים של גביזון הקו אינו ממלא את הצורה אלא מערער אותה, ומכניס אל המבנה המדויק הומור, חוסר יציבות ותגובה רגעית. נדמה כי הדמויות אינן מופיעות כרצף של דימויים נפרדים, אלא כגרסאות חוזרות של אותה התנהגות אנושית, דרכה האמנית מציעה מבט אירוני על האנושי.

מנגד, החיות המופיעות על הכלים שנבנו בטכניקת חוליות זוכות ליחס אחר לחלוטין. הקשר של גביזון לעולם החי נובע מהתבוננות ממושכת בבעלי חיים לאורך השנים, בין היתר במסגרת עבודתה כמדריכה בספארי. בעבודותיה נדמה כי דווקא החיות מתבוננות באדם מן הצד, לעיתים “קצת מלמעלה”, וחושפות דרך הומור וגיחוך את האחידות והאנונימיות האנושית. אצל גביזון ההומור אינו רק סגנון רישומי, אלא גם מבט ביקורתי על החברה.

עבודתה של חני קליינהאוז מבוססת על קצב פעולה פנימי ועל עיסוק מתמשך עם החומר, עבודת הגלגל והצורה. בזמן העבודה על הגלגל הצורה כבר נוכחת בדמיונה ככלי שלם, והיא חוזרת אליה שוב ושוב ללא מדידות או סימונים, אלא מתוך זיכרון גופני ותחושת יד ועין שנבנו לאורך שנים.

קליינהאוז מתארת את עבודת הגלגל כפעולת “ריקוד במעגל, לגמרי נטולת מאמץ”, התנועות החוזרות מייתרות עבורה תיקונים והתעכבות על סימטריה מוחלטת. גם כאשר מופיעה חריגה קלה בצורה, כמו פתח או חור בגוף הכלי, היא נתפסת כחלק מהשפה עצמה. היא מתייחסת לעבודה בחומר כאל פעולה הדומה לכתיבה: ניסיון מתמשך לדייק, לצמצם, ולהשאיר רק את מה שנחוץ.

לצד העיסוק בצורה ובקצב, בעבודתה נוכחת תמיד המחשבה על הגוף העתידי שיפגוש וישתמש בכלי; על היד שתאחז בספל, על מי שיאכל מתוך הקערה, ועל המקום הביתי שבו הכלי יתקיים. הכלים שלה אינם מבקשים לבלוט כאובייקטים חד-פעמיים או טקסיים, אלא להיטמע בהדרגה בהרגלי הגוף והבית. “אני מאחלת לכלים שלי להיות יומיומיים. לא לבלוט, להעניק את העונג שבמגע והמבט האינטימי. פשוט להיות”.

עבודות הפורצלן של קליינהאוז נושאות שקט מאופק, הבא לידי ביטוי גם בצמצום הצורני וגם בציור הנופים המופיעים על גביהן. באמצעות משיכות מכחול רחבות ומרחבים של צבע, הנעים בין מראה רטוב ליבש היא יוצרת רמיזות לנופי מדבר וערבה, גווני חול זהבהבים, אדמות חומות ושמיים בהירים. הנוף אינו מופיע כדימוי תיאורי-מובהק אלא כתחושות מרחב ואור, המתקיימות בין איפוק, רכות וגם אי-בהירות.

התערוכה ״יומיומי״ מזמינה את הצופה להתבונן בכלים כקנבס ציור, להישיר מבט אל רישומיה של גביזון ולפגוש את מרחבי הנוף שמציעה קליינהאוז.

רוני גביזון היא בוגרת לימודי עיצוב תעשייתי ב־HIT מכון טכנולוגי חולון (2004 – 2009). בעלת סטודיו RoniCeramicDesign בתל אביב, פועלת ולומדת בבית בנימיני המרכז לקרמיקה עכשווית בתל אביב.

חני קליינהאוז היא קרמיקאית אוטודידקטית. בעלת תואר B.A בהיסטוריה מהאוניברסיטה הפתוחה (2004 – 2007). בעלת סטודיו עצמאי לקרמיקה ברמת גן (1994).

הגלריה הקטנהאוצרות: רעות רבוח ושלי שביטפתיחה: חמישי, 18.6.2026, 19:30שיח גלריה: שישי, 24.7.2026, 11:30נעילה: שבת, 1.8.2026, 14:00

רוני גביזון – קורות חייםחני קליינהאוז – קורות חיים

اليوميّ / روني غبيزون, حني كلاينهاوز
القَيِّمَتان: ريعوت ربوح وشيلي شڤيط

في معرض "يوميّ" تعرض الفنّانتان روني غبيزون وحني كلاينهاوز مجموعتين من منجز الأعمال الخزفية تتمحوران حول الأواني اليومية الاستعمال، والتكرار كاستراتيجية عمل وطريقة للتأمل. تجمع غبيزون بين الرسم الحر والساخر على الأواني، بينما تنشغل كلاينهاوز بالدقة والإيقاع والاختزال الشكلي. رغم الاختلافات بينهما، تنظر كلتا الفنّانتين إلى الإناء الخزفي بوصفه غرضًا يوميًا يحمل في داخله طابعًا خاصًا، حضورًا وعلاقة بالمستخدم. عملية إبداعية تتجسد عبر الشكل، الإيقاع والعادة التي تُسجَّل في المادة.

أعمال روني غبيزون مبنية حول نمطين متوازيين من العمل، متعاكسين، سواء في بنية الأواني أو في الرسوم التي تظهر عليها. في إحدى السلاسل نجد أواني أسطوانية نظيفة ومتجانسة صُنعت بالصب داخل قوالب: سُلطانيّات، أكواب وصحون ذات بنية دقيقة ومحكمة؛ وتعلوها رسوم حرة لشخصيات بشرية. السلسلة الأخرى مصنوعة يدويًا، بحيث يحمل كل إناء بنية وشكلًا فريدين، وتظهر عليه رسوم لحيوانات ذات حضور شخصي مميز.

تُشكّل هاتان السلسلتان حالة من التضاد: بين ثنائية وثلاثية الأبعاد، بين الشكل الدقيق والخط الحدسي، بين المجهول والشخصي. تصف غبيزون فعل الرسم بأنه "لعب حر غير مخطط له مسبقًا"، كفعل يتولد من اللقاء بين اليد، القلم الخزفي والسطح الصلب والمحدد للإناء. في رسوماتها لا يملأ الخط الشكل، بل يزعزعه ويُدخل إلى بنيته الدقيقة روح الفكاهة، وعدم الاستقرار وردة الفعل اللحظية. يبدو أن الشخصيات لا تظهر كتسلسل صور منفصلة، بل كنسخ متكررة من السلوك الإنساني ذاته، تقدم الفنّانة من خلالها نظرة ساخرة إلى الإنساني.

في المقابل، تحظى الحيوانات التي تظهر على الأواني المبنية بتقنية الحبال الطينية بمعاملة مختلفة تمامًا. فارتباط غبيزون بعالم الحيوان نابع من مراقبة طويلة للحيوانات على مدى سنوات، ومن ضمن ذلك عملها كمرشدة في حديقة السفاري. يبدو أن الحيوانات في أعمالها هي التي تراقب الإنسان من الجانب، وأحيانًا "من علٍ قليلًا"، كاشفة عبر الدعابة والسخرية عن التجانس والمجهول اللذين يميزان البشر. عند غبيزون لا تقتصر الفكاهة على الأسلوب الرسومي، بل تتحول إلى نظرة نقدية للمجتمع.

أما أعمال حاني كلاينهاوز فتستند إلى إيقاع داخلي وإلى انشغال متواصل بالمادة، بالعمل على الدولاب الخزفي وبالشكل ذاته. أثناء العمل على الدولاب يكون الشكل حاضرًا في مخيلتها كإناء مكتمل، وتعود إليه مرة بعد أخرى من دون قياسات أو علامات، بل اعتمادًا على ذاكرة جسدية وإحساس باليد والعين تشكّلت على مدى سنوات.

تصف كلاينهاوز العمل على الدولاب بأنه "رقصة دائرية خالية تمامًا من الجهد"، حيث تجعل الحركات المتكررة الحاجة إلى التصحيحات أو السعي وراء تماثل كامل أمرًا غير ضروري. حتى عندما يظهر انحراف طفيف في الشكل، كفتحة أو ثقب في جسم الإناء، فإنه يُنظر إليه كجزء من اللغة الفنّية نفسها. تتعامل كلاينهاوز مع العمل بالمادة كفعل يشبه الكتابة: محاولة متواصلة لبلوغ الدقة الاختزال والإبقاء على ما هو ضروري فقط.

إلى جانب اهتمامها بالشكل والإيقاع، يظل حاضرًا في أعمالها التفكير بالجسد المستقبلي الذي سيلتقي بالإناء ويستخدمه؛ باليد التي ستمسك الكوب، بالشخص الذي سيتناول الطعام من الوعاء وبالمكان المنزلي الذي سيعيش فيه الإناء. فأدواتها لا تسعى إلى التميز كأشياء استثنائية أو احتفالية، بل إلى الاندماج تدريجيًا في عادات الجسد والبيت. وتقول: "أتمنى لأوانيي أن تكون يومية. ألا تبرز، بل أن تمنح متعة اللمس والنظرة الحميمة. أن تكون فحسب".

تحمل أعمال البورسلان التي تصنعها كلاينهاوز هدوءًا متأنيًا يتجلى بالاختزال الشكلي كما في لوحات المناظر الطبيعية التي تظهر عليها. فمن خلال ضربات فرشاة واسعة ومساحات لونية تتراوح بين المظهر الرطب والجاف، تخلق إيحاءات بمناظر الصحراء والسهوب، وتدرجات الرمل الذهبية، الأرض البنية والسماء المضيئة. لا يظهر المشهد الطبيعي كصورة وصفية واضحة، بل كإحساس بالفضاء والضوء، قائم بين التروي والنعومة والغموض في آن واحد.

يدعو معرض "يوميّ" الشاهد إلى تأمل الأواني كلوحات للرسم، والنظر مباشرة إلى رسومات غبيزون والالتقاء مع ار الفضاءات الطبيعية التي تقترحها كلاينهاوز.

روني غبيزون خريجة قسم التصميم الصناعي في معهد HIT للتكنولوجيا في حولون(2004 – 2009). تمتلك استوديو Roni Ceramic Design في تل أبيب، وتعمل وتدرس في بيت بنياميني – مركز الخزف المعاصر في تل أبيب.

حني كلاينهاوز خزّافة عصامية. حاصلة على درجة البكالوريوس في التاريخ من الجامعة المفتوحة (2004 – 2007). تمتلك استوديو مستقلًا للخزف في رمات جان منذ عام 1994.